| |||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||
Asit YağmuruAsit yağmuru asidik kimyasalların yağmur, kar, sis, çiğ veya kuru parçacıklar halinde düşmesine verilen isimdir. Atmosfere yayılan kükürt dioksit ve azot dioksit gazlarının kimyasal dönüşümlerden geçtikten sonra bulutlarındaki su damlacıkları tarafından emilmesi ile oluşur. Daha sonra bu damlacıklar yeryüzüne yağmur, kar gibi yollarla düşerler. Bu toprağın asitlik miktarını arttırır ve tatlı su kaynaklarının kimyasal dengesini bozar. Havadaki tipik karbondioksit konsantrasyonunda oluşan yağmurun PH'ı 5.6 civarındadır. Bu yüzden PH'ı 5.6'nın altındaki yağmur asit yağmuru olarak nitelendirilir.Ama doğal asit kaynakları yüzünden yağmurun PH'ı zaten 4.5 ile 5.6 arasında değiştiği için 5.0'ın altı daha doğru bir ölçü olarak nitelendirilebilir. ![]() Asit yağmuru akarsuların zehirlenmesi ve yüksek irtifalardaki ormanların zarar görmesinin başlıca sebeplerindendir. Tarihçe [değiştir]Kutup buzlarının katmanlarını incelenmesi asit yağmurlarının seviyesinin arttığını kanıtlıyor. Endüstri devrimi'nin başlangıcında 6 olan ortalama PH 4.5 ila 4 seviyesine kadar düşmüştür. Bu konuda daha fazla bilgi göllerde bulunan diatom isimli organizmaları inceleyerek elde edilmiştir. Bu canlılar öldükten sonra göllerin dibine çökerek bir çökelti tabakası oluştururlar. Diatomların belirli cinsleri belirli PHlarda yaşadıkları için farklı tabakalarda bulunan diatom sayısı da yıllar boyunca oluşan PH değişikliklerini gösterir. Endüstri devriminden beri atmosferdeki kükürt ve azot oksitlerinin seviyesi arttı. Yoğun endüstrinin olduğu yerlerde ara sıra 2.4 gibi PH oranları (sirkeninkine eşit) okunmaya başlandı. Çin Halk Cumhuriyeti, Doğu Avrupa, Rusya gibi yerlerde ve rüzgarın bulutları bu ülkelerden taşıyıp yağmur bıraktıkları yerlerde asit yağmurları ciddi bir problem olmaya başladı. Bu bölgelerin ortak özelliği kükürt açısından zengin olan kömürü elektrik ve ısı üretiminde kullanmalarıdır. Yerel kirliliği düşürmek için yapılan yüksek bacalar dumanı atmosferin hareketli olan bandına taşıdığı için asit yağmurlarının yayılmasına katkıda bulundu. Asit yağmurlarından en çok nasibini alan yerler kirliliğin kaynağından uzaktaki yüksek rakımlı dağlar oldu. Asit yağmurları ilk olarak Endüstri Devriminin önemli şehirlerinden İngiltere Manchester'da fark edildi. 1852'de Robert Angus Smith hava kirliliği ile asit yağmurları arasındaki ilişkiyi fark etti. 1852'de keşfedilmiş olmasına rağmen 1960lara kadar bu olay bilim camiasının ilgisini çekmedi. Ölü göllerden birini inceleyen lk bilim adamı Kanadalı Harold Harvey oldu. Adirondack Konsülü santral emisyonlarının azaltılmasını savunan en önemli organizasyonların başında gelir. Yayınladıkları "Acid Rain: A Continuing National Tragedy" (Asit yağmurları: Süregiden bir ulusal trajedi) isimli raporda bu olguyla ilgili önemli bilgileri açıklamışlardır. Asit yağmurlarına yol açan emisyonlar; Asit yağmurlarına yol açan gazların en önemlisi kükürt dioksit'tir. Kükürtlü bileşiklerin kullanımı üzerindeki kontrol arttıkça nitrojen oksit de önem kazanmaktadır. Senede 70 Tg(S) SO2 fosil yakıt tüketimi ve endüstriyel tüketim sonucunda, 2.8 Tg(S) orman yangınlarından, 7-8 Tg(S) de yanardağlardan atmosfere karışmaktadır.
| |||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||